Langere geldigheidsduur eID voor 75-plussers
Een elektronische identiteitskaart – eID – heeft een standaard geldigheidsduur van 10 jaar. Een 10-tal jaar geleden werd hierop een uitzondering in de wet ingeschreven voor 75-plussers. Zij kregen vanaf dan een eID met een geldigheidsduur van 30 jaar. Op die manier wilde men niet alleen de gemeentelijke administratieve diensten ontlasten, maar ook het leven vereenvoudigen van de 75-plussers. Vandaag de dag stelt er zich echter een probleem voor 75-plussers die hun eID willen gebruiken om zich digitaal te identificeren of om een elektronische handtekening te plaatsen.
Probleem met certificaten
Aan de eID zijn twee elektronische certificaten verbonden: één om een digitale handtekening te kunnen zetten en één om je te kunnen identificeren. Deze staan opgeslagen op de chip van de eID. Dankzij deze certificaten kunnen burgers zich aanmelden op platformen zoals ‘mijnburgerprofiel’, ‘Tax-on-web’, ‘ebox’, … Deze certificaten hebben een geldigheidsduur van 10 jaar, ook bij identiteitskaarten die een langere geldigheidsduur hebben.
Het probleem dat uit dit verschil in geldigheidsduur voorvloeit laat zich raden: eID’s die op zich nog perfect geldig zijn omdat de geldigheidsduur van 30 jaar nog niet is verstreken, worden na 10 jaar onbruikbaar voor digitaal gebruik. De geldigheidsduur van de certificaten is op dat moment immers wél verstreken.
Gevolgen
Op het ogenblik dat de geldigheidsduur van de certificaten verstreken is, kan je geen elektronische handtekening plaatsen en kan je geen inlogprocedures meer afwerken met je eID. De kaart op zich kan je wél nog gebruiken als identificatiemiddel bij bijv. een incheckprocedure, een verkeerscontrole, … Het is immers niet de geldigheidsduur van de kaart die verstreken is, wel die van de certificaten.
Mensen die hun identiteitskaart digitaal verder willen blijven gebruiken, moeten daarom na 10 jaar toch een nieuwe eID aanvragen. Hierdoor schiet het nobel streven om zowel de administratie als de 75-plusser te ontlasten haar doel grotendeels voorbij. Mensen worden bovendien meestal niet verwittigd als de geldigheidsduur van de certificaten in zicht komt. Sommige gemeentes doen dit wel proactief, maar de meeste niet. Je moet het in de meeste gevallen dus zelf in de gaten houden.
Bovendien moet bij heel wat online procedures de vervaldatum van de eID ingevuld of aangeduid worden via een kalendermenu. Vaak kan je echter geen dertig jaar vooruit in de tijd gaan om de juiste vervaldag te selecteren. Of bij een vrij invulveld krijgt de gebruiker soms een foutmelding dat de datum niet juist is. In beide gevallen is het dan onmogelijk om de procedure online af te werken. Wat in bepaalde situaties heel erg vervelend kan zijn, zoals bijv. bij het online inchecken voor een vliegreis. Let wel: de vliegreis zelf zou geen probleem mogen zijn, de eID zelf is immers perfect geldig. Wie daar toch problemen mee zou ondervinden bij een luchtvaartmaatschappij doet er goed aan om hierover achteraf klacht in te dienen.
Mensen die een eID hebben met zo’n langere geldigheidsduur en die gebruik maken van Itsme kunnen geconfronteerd worden met een app die niet meer werkt. Om de Itsme-account terug te activeren, kunnen klanten van Belfius, KBC, BNP Paribas Fortis of ING hun bankkaart en een kaartlezer gebruiken. De eID heb je hiervoor dan niet meer nodig.
Mogelijke oplossing
De best mogelijke oplossing is dat de geldigheidsduur van de certificaten gelijkgesteld wordt met die van de identiteitskaart. Omwille van veiligheidsredenen heeft men 10 jaar geleden echter beslist om dit niet te doen en de certificaten maximaal 10 jaar geldig te laten blijven. Toch lijkt het ons de moeite waard om deze oplossing te heroverwegen.
In afwachting daarvan lijkt het ons maar normaal dat gemeentes hun inwoners proactief verwittigen wanneer de certificaten van hun identiteitskaart bijna vervallen. Bovendien lijkt het ons ook efficiënter om te bekijken of er geen nieuwe certificaten aan de nog steeds geldige eID gekoppeld kunnen worden. Dit lijkt ons sneller en goedkoper dan telkens opnieuw een geldige kaart te moeten vervangen.