De IBAN-naamcontrole als nieuwe maatregel tegen factuurfraude
Vanaf 09 oktober 2025 zijn banken binnen de Europese Unie verplicht om te controleren of de naam van de begunstigde overeenkomt met het opgegeven IBAN-rekeningnummer. Deze maatregel kadert binnen Europese regelgeving om factuurfraude aanzienlijk terug te dringen.
Wat verandert er met deze nieuwe maatregel?
Tot op heden controleren banken niet of de naam bij een overschrijving overeenkomt met het rekeningnummer. De verantwoordelijkheid om te maken dat het geld naar het juiste rekeningnummer overgeschreven wordt, ligt volledig bij de consument. Oplichters maken hier gretig misbruik van via factuurfraude: ze vervalsen facturen van vertrouwde partijen (webshops, nutsbedrijven, telecom, …) en sturen die naar willekeurige mail- of postadressen waar ze – vaak ook op frauduleuze wijze – de hand op hebben kunnen leggen. Als je toevallig een betalingsverzoek van die partij verwacht, is de kans groot dat je de vervalste factuur betaalt – en dus geld overmaakt aan de oplichters. Vanaf 09 oktober 2025 gebeurt deze controle dus verplicht wél en moeten banken een eigen computeralgoritme hiervoor ontwikkeld hebben. Op die manier zou factuurfraude in de nabije toekomst grotendeels tot het verleden moeten behoren.
Hoe werkt de IBAN-naamcontrole?
De controle gebeurt automatisch , je hoeft bij een betaling dus geen actie te ondernemen om deze controle op te starten. De controle gebeurt bovendien op de achtergrond. Bij een volledige overeenkomst (match) zal je de controle in principe zelfs niet gewaarworden. Wanneer er geen overkomst is (no match) of slechts een gedeeltelijke overeenkomst (close match), krijg je wél een waarschuwing:
- ‘No match’: De opgegeven naam komt niet overeen met de naam die gelinkt is aan het rekeningnummer.
- ‘Close match’: De opgegeven naam komt sterk overeen met de naam die gelinkt is aan het rekeningnummer, maar is niet exact hetzelfde.
Het algoritme dat deze controle uitvoert, houdt wel rekening met kleine spelfouten (denk aan ‘Nick’ ipv ‘Niek’ bijv.). Hooguit zou je in deze gevallen de melding ‘close match’ mogen krijgen. Ook na de melding van ‘geen match’ of ‘close match’ heb je de mogelijkheid om de betaling verder uit te voeren. De betalingsprocedure blijft dan voor de rest hetzelfde als voorheen.
Wie draagt voortaan de verantwoordelijkheid?
Hoewel de controle een extra beveiliging biedt, blijft de eindverantwoordelijkheid bij jou als consument. Kies je ervoor om een betaling te laten doorgaan – ondanks een melding van ‘geen match’ of ‘close match’ en het blijkt om fraude te gaan, dan is de schade voor eigen rekening.
Let wel: een ‘ no match’ betekent niet automatisch fraude. Mogelijke oorzaken:
- De ontvanger heeft een nieuw rekeningnummer.
- Er is een naamsverandering geweest.
- Je hebt bij een gemeenschappelijke rekeningen maar één naam ingevuld.
- Je hebt per ongeluk een onvolledige naam ingevuld.
- …
Pleidooi voor een waterdicht systeem
Minister van consumentenzaken Rob Beenders pleit voor een waterdicht systeem waarbij betalingsverzoeken enkel uitgevoerd kunnen worden bij een volledige match tussen naam en rekeningnummer. Hij vreest dat consumenten op termijn waarschuwingen zoals ‘geen match’ of ‘close match’ achteloos zullen wegklikken – net zoals we al vaak doen met bijv. cookie-meldingen op websites. Waardoor het risico om in te gaan op frauduleuze betalingsverzoeken na verloop van tijd terug zou kunnen stijgen.
Conclusie
Deze maatregel is zeker al een stap vooruit in de bestrijding van factuurfraude. Toch blijft het belangrijk om als consument alert te blijven:
- Klik een melding van ‘Geen match’ of ‘Close match’ niet achteloos weg, maar beoordeel het betalingsverzoek opnieuw en controleer de betalingsgegevens.
- Twijfel je aan de echtheid van de factuur en het betalingsverzoek? Neem contact op met de andere partij.
- Beslis dus bewust of je de betaling wil uitvoeren.
Je kan geen aanspraak maken op schadeloosstelling als je ondanks een waarschuwing toch betaalt en dit blijkt frauduleus te zijn. Wees en blijf dus waakzaam!