Wijziging in de zorgvolmacht voor 2027: hier hou je beter nu al rekening mee…
Een zorgvolmacht is een – bij voorkeur notarieel- document waarin je aan één of meerdere mensen de toelating geeft om beslissingen te nemen en/of handelingen te stellen in jouw plaats. Dit kan gaan over zowel zakelijke als persoonlijke belangen. In september 2027 wijzigen de regels om zo’n persoon – de lasthebber – aan te stellen. Wie reeds een zorgvolmacht heeft laten opstellen of dit binnenkort wil doen, doet er goed aan deze gewijzigde regels in het achterhoofd te houden.
Waarover gaat het precies?
Wie je aanduidt als lasthebber is jouw persoonlijke keuze. De wet die volgend jaar van kracht wordt, stelt de regels echter wél wat scherper. Vanaf dan mogen enkel nog familiale en professionele lasthebbers als volmachthouder optreden.
- Familiale lasthebbers zijn:
-
- Ouders, echtgenoot, wettelijk samenwonende partner, leden van het feitelijk gezin of naast familieleden van de lastgever
- Personen met een nauwe persoonlijke band met de lastgever
-
- Professionele lasthebbers zijn:
-
- Alle andere personen die niet onder de omschrijving ‘familiale lasthebbers’ vallen
- En die aan extra verplichtingen moeten voldoen: inschrijving in een specifiek register met hernieuwing om de twee jaar, volgen van opleiding, ten allen tijde kunnen aantonen dat ze nog aan de voorwaarden voldoen, …
-
Welke gevolgen heeft dit voor jou als lastgever?
Of deze wet voor jou iets zal veranderen, hangt af van jouw situatie:
- Heb je in jouw zorgvolmacht een familielid als lasthebber aangeduid? Dan verandert er voor jou niets. Je hoeft jouw zorgvolmacht niet aan te passen.
- Heb je in jouw zorgvolmacht een lasthebber aangeduid die geen familielid is, maar waar je wel een goede band mee hebt? Dan moet worden beoordeeld of er sprake is van die nauwe band. Je bekijkt in jouw zorgvolmacht dan best hoe je die nauwe band kan aantonen en specifiëren. Doe je dit niet, dan wordt die persoon beschouwd als professionele lasthebber. Het aantonen van de nauwe band kan door te omschrijven hoe je elkaar hebt leren kennen, hoe lang je elkaar kent en wat die nauwe band is (bijv. goede vriend, dichte buur, …). Het hoeft dus helemaal geen onoverkomelijke hindernis te zijn om die band aan te kunnen tonen.
- Heb je in jouw zorgvolmacht een lasthebber aangeduid die geen familielid is en waar je geen nauwe band mee hebt? Dan worden die vanaf september 2027 beschouwd als professionele lasthebber.
Het is dus zeker goed om dit ook in het achterhoofd te houden als je binnenkort een zorgvolmacht opstelt. Wie reeds een zorgvolmacht heeft opgesteld, bekijkt best proactief of een wijziging van lasthebber aan de orde is.
Kritische noot
In sommige situaties is het niet mogelijk of aangewezen om een familielid of persoon waarmee je een nauwe band hebt aan te stellen als lasthebber. De enige optie die je als lastgever dan nog hebt, is het aanstellen van iemand buiten jouw familie- en vriendenkring. Dit wordt echter sterk bemoeilijkt door de nieuwe wet omwille van de strenge voorwaarden waaraan die dan onderworpen wordt als ‘professionele lasthebber’.
Bovendien roept de nieuwe wet ook terecht vragen op in verband met de vrije keuze van de lastgever. De kern van een zorgvolmacht is juist dat je naar eigen inzicht en beste vermogen vrij en onafhankelijk kan kiezen wie jij het vertrouwen schenkt om in jouw plaats op te treden als jij dat niet meer kan. De wet legt hier niet te onderschatten beperkingen op die deze autonomie in het gedrag brengen.