Jaarverslag OKRA-Belangenbehartiging 2025

Ons jaarplan tegen het licht gehouden

 De lokale belangenbehartiging

• In de meeste gemeenten werd werk gemaakt van de hernieuwing van de lokale ouderenraad (LOR) na de installatie van het nieuwe gemeentebestuur. In ongeveer 80% van de gemeentes is er een LOR actief, al blijkt wel dat deze zeker niet overal optimaal werken. In meerdere gemeentes is deze raad eigenlijk meer een ‘activiteitenraad’ dan een adviesraad. Onze trefpunten zijn in deze raden zeer goed vertegenwoordigd. We tellen 733 vrijwilligers uit onze trefpunten die zetelen in een LOR. In 2025 nodigden we deze vrijwilligers uit op een bovenlokale bijeenkomst voor intervisie en vorming. Bedoeling is dit 2X/jaar aan te bieden.
• We hielden een bevraging naar de hersamengestelde ouderenraden. De belangrijkste resultaten van deze bevraging vind je hier.
• Op de startdagen (oktober) werd de oproep herhaald om in elk trefpunt iemand aan te duiden met de functie (lokale belangenbehartiger’ (vingerknipper). Deze vrijwilliger houdt de aandacht voor BB in het trefpunt levendig en is de contactpersoon voor de cel voor uitwisseling van informatie, in beide richtingen.
• Ten behoeve van deze vrijwilligers zijn er de twee vormings- en intervisie bijeenkomsten en hebben we verder gewerkt aan het aanbod van informatiefiches. Er kwamen in 2025 10 nieuwe infofiches uit over heel diverse thema’s.
• De jaarlijkse ‘Ronde van Vlaanderen’ werd ingebouwd in de provinciale kompasdagen. Hier vroegen we aan de afgevaardigden van trefpunten wat enerzijds hun prioritaire thema’s waren voor BB en anderzijds om aan te geven of deze door de cel centraal moesten worden aangepakt of eerder lokaal. Op basis daarvan ging de cel aan de slag om een nieuw jaarplan 2025-2026 op te maken.
• Er was een ruim aanbod aan thema’s voor infosessies die konden aangevraagd worden. Een nieuwe vorming rond ‘waarop letten bij de verhuis naar een woon-zorg-centrum’ werd ontwikkeld en via een ruim aantal vrijwilliger lesgevers in 2025 (en verder in 2026) in heel wat trefpunten gebracht. Tijdens deze vorming wordt ook uitgelegd hoe men met de ontwikkelde tool verschillende WZC uit de buurt met mekaar kan vergelijken. Deze tool kan je hier

Thema’s en actualiteiten waarop we hebben ingezet in 2025

 Heel veel tijd en aandacht gingen naar het federale en Vlaamse regeerakkoord en de daaruit voortvloeiende (aangekondigde) maatregelen.

Federaal beleid

In het federaal bestuursakkoord werd een grote pensioen- en belastinghervorming aangekondigd. Gaandeweg werden de voorziene maatregelen die hierin vervat zitten duidelijker. In het zomerakkoord en later ook in de meerjarenbegroting kregen we zicht op de effecten van de voorziene maatregelen op toekomstig gepensioneerden, maar ook op het inkomen van de huidige gepensioneerden.

• Maatregelen met impact op de aankomende gepensioneerden:
  • Verstrengde toegang tot het vervroegd pensioen
  • Invoering van een malus bij vervroegd pensioen en omvorming van de bonus enkel voor verlenging van de loopbaan na de wettelijke pensioendatum
  • Het niet meer (of onvolledig) laten meetellen van gelijkgestelde periodes (ziekte, werkloosheid…)
  • We bekwamen wel nog een bijsturing ivm de gelijkstelling van bepaalde ziekteperiodes en periodes van zorgverloven.
  • …
• Maatregelen met impact op de huidig gepensioneerden:
  • De uitgestelde indexaanpassingen van de pensioenen die in plaats van de maand volgend op de overschrijding van de spilindex pas in de derde maand na de indexoverschrijding wordt toegepast. Bij elke indexoverschrijding verliezen gepensioneerden zo 4 % van hun maandelijks bruto-pensioenbedrag
  • De inhouding van de welvaartsenveloppe voor de lopende legislatuur (6 jaar) waardoor pensioenen (vooral de laagste en oudste) niet meer jaarlijks worden verhoogd om gelijke tred te houden met de evolutie van de lonen van beroepsactieven. Standaard was dat een jaarlijkse verhoging van de minima met 1% en van de overige pensioenen met
    0,5 %. Het was veruit de belangrijkste maatregel om armoede bij ouderen weg te werken.
  • De invoering van een centenindex voor alle uitkeringen (incl pensioenen) boven de 2000 euro bruto, terwijl de grens voor werkenden op 4000 euro wordt gelegd. Waarbij ook de rechthebbenden op een minimum gezinspensioen (na 30 jaar loopbaan) met 2260 bruto per maand worden getroffen, terwijl ze daar met twee moeten van leven.
  • De uitsluiting van gepensioneerden van de voorziene belastingsverlaging om mensen netto meer te laten overhouden van hun loon.
  • We reageerden op de aangekondigde verstrenging van de voorwaarden voor de IGO rechthebbenden en startten een project om iets te doen aan de onderopname van deze tegemoetkoming (naar schatting 50% onderopname).
  • Een belastingverhoging voor uitkeringstrekkers (incl pensioenen) om het inkomstenverlies voor steden en gemeenten door de belastingvermindering van werkenden te compenseren.
  • De stopzetting van cash uitbetaling van pensioenen aan huis bij een kleine groep van meest kwetsbare ouderen.

Vlaams beleid

• In het Vlaams regeerakkoord vielen twee zaken vooral op:
  • Levenslang leren wordt enkel ingevuld vanuit de blik op (betaalde) arbeid.
  • Voor de noodzakelijke uitbreiding van het zorgaanbod om antwoord te bieden op de aankomende vergrijzing werd slechts 140 miljoen budget ingeschreven. Zwaar onvoldoende om tegen 2030 te kunnen voorzien in de noodzakelijke uitbreiding met 10000 plaatsen in de residentiële zorg.
• Beleidsmaatregelen waarop we reageerden:
  • Afbouw in het volwassenenonderwijs door zeer sterke verhoging van de inschrijvingsprijzen
  • In plaats van extra investeringen in de zorg zien we een besparing van 30 miljoen + 16 miljoen bij de woon-zorg-centra en ook nog eens 30 miljoen in de thuiszorg.
  • Verhoging van de bijdragen voor de Vlaamse sociale bescherming (van 64€ naar 100€) zonder dat deze extra inkomsten worden aangewend voor verbetering van de zorg.
  • De start van een overleg over een vergaande deregulering van de beschermingsregels in woonzorgcentra, en het loslaten van minimum normen voor de personeelsbezetting.
  • De verdere stijging van de prijzen van WZC en de groeiende kloof met de pensioenen. Naast onze barometer waarin we de prijzen van WZC publiek maken hebben we in 2025 het voorstel gelanceerd om deze prijzen inkomens en vermogens gerelateerd te maken . Het voorstel werd met veel instemming besproken op de studiedag van de ouderenzorgcoalitie (cfr. De kinderoppas en de gezinszorg).
  • We konden wel bekomen dat de indexatie van de prijzen van WZC (voorzien in de 2^e maand na de overschrijding index, dus 1 maand nadat de pensioenen geïndexeerd werden) verzet werd naar de 3^e maand na de overschrijding spilindex. Daarmee loopt dit gelijk met de indexaanpassing van de pensioenen.